มัทฉะและกาแฟต่างมีคาเฟอีนและถูกดื่มเพื่อพลังงานและโฟกัส แต่ทำงานในร่างกายต่างกัน ให้พลังงานคนละแบบ และมีคุณค่าทางโภชนาการต่างกัน หน้านี้เทียบทั้งสองแบบตรง ๆ ทั้งปริมาณคาเฟอีน เส้นกราฟพลังงาน ผลของแอล-ธีอะนีน และคุณสมบัติด้านสุขภาพ

ปริมาณคาเฟอีน: มัทฉะ vs กาแฟ

ปริมาณคาเฟอีนแตกต่างกันไปตามวิธีชง แต่นี่คือค่าอ้างอิงที่พบบ่อยที่สุด

• มัทฉะ (เสิร์ฟ 2 กรัม แบบตี): คาเฟอีนประมาณ 34–70 มก.
• เอสเปรสโซ่ (ช็อตเดียว 30 มล.): คาเฟอีนประมาณ 60–65 มก.
• กาแฟดริป (ถ้วย 240 มล.): คาเฟอีนประมาณ 80–120 มก.
• อเมริกาโน (ดับเบิลเอสเปรสโซ่): คาเฟอีนประมาณ 120–130 มก.

มัทฉะหนึ่งเสิร์ฟมาตรฐานมีคาเฟอีนใกล้เคียงกับเอสเปรสโซ่หนึ่งช็อต และประมาณครึ่งหนึ่งของกาแฟดริปทั่วไป ทำให้มัทฉะเป็นตัวเลือกคาเฟอีนระดับกลาง มากพอให้ตื่นตัวและโฟกัส แต่น้อยกว่ากาแฟส่วนใหญ่ที่คนสั่งกัน

มัทฉะเกรดพิธีการมักมีคาเฟอีนสูงกว่าเกรดคูลินารี เพราะใบชาที่ปลูกแบบพรางแสงและเก็บเกี่ยวรอบแรกสะสมคาเฟอีนมากกว่าใบที่เก็บเกี่ยวช่วงหลัง

เส้นกราฟพลังงาน: ทำไมมัทฉะรู้สึกต่างจากกาแฟ

แม้ปริมาณคาเฟอีนจะใกล้เคียงเอสเปรสโซ่ แต่มัทฉะให้ประสบการณ์พลังงานที่ต่างออกไปอย่างชัดเจน สาเหตุคือแอล-ธีอะนีน

กาแฟปล่อยคาเฟอีนเข้าสู่ร่างกายเร็ว เพราะไม่มีสารสำคัญมาชะลอการดูดซึม คาเฟอีนจากกาแฟจึงเข้าสู่กระแสเลือดเร็ว ทำให้ตื่นตัวพุ่งขึ้นทันที การดูดซึมเร็วนี้ก็เป็นสาเหตุของอาการ "หมดแรงกลางวัน" ที่คนดื่มกาแฟหลายคนเจอ 2–3 ชั่วโมงหลังดื่ม รวมถึงใจสั่น หัวใจเต้นเร็วขึ้น และความกังวลที่คาเฟอีนปริมาณสูงอาจก่อในบางคน

มัทฉะมีแอล-ธีอะนีน กรดอะมิโนที่ปรับการดูดซึมและประมวลผลคาเฟอีน แอล-ธีอะนีนกระตุ้นคลื่นสมองอัลฟาซึ่งสัมพันธ์กับความตื่นตัวแบบผ่อนคลาย และช่วยชะลอการดูดซึมคาเฟอีน กระจายผลของพลังงานออกไปในช่วงเวลาที่ยาวขึ้น ผลลัพธ์คือเส้นกราฟพลังงานที่ราบเรียบและยาวนานกว่า พุ่งน้อยกว่า ร่วงน้อยกว่า และให้ความรู้สึกโฟกัสสงบที่ยั่งยืนกว่า

งานวิจัยบางชิ้นเรียกการผสมผสานของคาเฟอีนและแอล-ธีอะนีนนี้ว่า "ตื่นตัวแต่นิ่ง" คือภาวะโฟกัสโดยไม่มีความกังวลหรือกระวนกระวายที่คาเฟอีนล้วน ๆ อาจก่อได้

แอล-ธีอะนีน: ทำหน้าที่อะไรและทำไมถึงสำคัญ

แอล-ธีอะนีนพบเกือบเฉพาะในต้นชา (Camellia sinensis) และพบในปริมาณสูงเป็นพิเศษในมัทฉะที่ปลูกแบบพรางแสง ปริมาณแอล-ธีอะนีนทั่วไปในมัทฉะเกรดพิธีการอยู่ที่ 14–25 มก. ต่อกรัม ของผง หมายความว่ามัทฉะ 2 กรัมมาตรฐานให้แอล-ธีอะนีนประมาณ 28–50 มก.

กาแฟไม่มีแอล-ธีอะนีนเลย

งานวิจัยชี้ว่าแอล-ธีอะนีนมีผลหลายด้านเมื่อดื่มเข้าไป

• เพิ่มคลื่นสมองอัลฟา สัมพันธ์กับความตื่นตัวแบบผ่อนคลายและลดความเหนื่อยล้าทางจิตใจ
• ลดการตอบสนองต่อความเครียดทางร่างกายจากคาเฟอีน (หัวใจเต้นเร็วขึ้นน้อยลง คอร์ติซอลเพิ่มขึ้นน้อยลง)
• อาจช่วยเพิ่มสมาธิและเวลาตอบสนองเมื่อใช้ร่วมกับคาเฟอีน เทียบกับคาเฟอีนอย่างเดียว
• ส่งเสริมภาวะสงบและโฟกัสมากขึ้นโดยไม่ทำให้ง่วง

อัตราส่วนคาเฟอีนต่อแอล-ธีอะนีนในมัทฉะ (โดยทั่วไปประมาณ 2:1) ถือเป็นช่วงที่มีประสิทธิภาพที่สุดสำหรับผลเสริมฤทธิ์เหล่านี้

สารต้านอนุมูลอิสระ: EGCG vs กรดคลอโรจีนิก

ทั้งมัทฉะและกาแฟมีสารต้านอนุมูลอิสระ แต่เป็นสารประกอบคนละชนิดที่มีคุณสมบัติต่างกัน

มัทฉะ มีแคทีชินสูง โดยเฉพาะ EGCG (epigallocatechin gallate) ซึ่งเป็นสารต้านอนุมูลอิสระที่ถูกศึกษามากที่สุดในชาเขียว เพราะมัทฉะคือการดื่มใบชาทั้งใบในรูปผง ความเข้มข้นของ EGCG จึงสูงกว่าชาเขียวแบบชงมาก มัทฉะเกรดพิธีการ 2 กรัมให้ EGCG ประมาณ 50–100 มก. EGCG สัมพันธ์กับคุณสมบัติต้านการอักเสบ สุขภาพหัวใจและหลอดเลือด และช่วยระบบเผาผลาญ

กาแฟ อุดมด้วยกรดคลอโรจีนิก สารโพลีฟีนอลต้านอนุมูลอิสระที่สัมพันธ์กับการลดการอักเสบ เพิ่มความไวต่ออินซูลิน และประโยชน์ต่อหัวใจและหลอดเลือด กาแฟดริปหนึ่งถ้วยมีกรดคลอโรจีนิกประมาณ 200–550 มก. ทำให้กาแฟเป็นหนึ่งในแหล่งสารต้านอนุมูลอิสระที่ใหญ่ที่สุดในอาหารของหลายคน

ทั้งสองอย่างเป็นแหล่งสารต้านอนุมูลอิสระที่มีคุณค่า เพียงแต่มีสารประกอบต่างกันที่ทำงานผ่านกลไกต่างกัน

ผลต่อกระเพาะและระบบย่อยอาหาร

กาแฟมีความเป็นกรด (pH ประมาณ 5.0) และกระตุ้นการหลั่งกรดในกระเพาะ สำหรับหลายคนไม่มีปัญหา แต่คนที่เป็นกรดไหลย้อน กระเพาะอักเสบ หรือลำไส้แปรปรวนมักบอกว่ากาแฟทำให้อาการแย่ลง กาแฟยังกระตุ้นการเคลื่อนไหวของลำไส้ นี่คือเหตุผลที่หลายคนรู้สึกอยากเข้าห้องน้ำไม่นานหลังดื่มกาแฟ

มัทฉะก็มีความเป็นกรดเล็กน้อยเช่นกัน แต่โดยทั่วไปถือว่าอ่อนโยนต่อกระเพาะกว่ากาแฟ แอล-ธีอะนีนอาจมีส่วนช่วยให้ระบบทางเดินอาหารตอบสนองสงบขึ้นด้วย หลายคนที่รู้สึกไม่สบายท้องเมื่อดื่มกาแฟตอนท้องว่างมักทนมัทฉะได้ดีกว่า

คอร์ติซอลและการตอบสนองต่อความเครียด

คาเฟอีนจากกาแฟกระตุ้นการหลั่งคอร์ติซอลและอะดรีนาลีน ฮอร์โมนความเครียดที่ช่วยให้ตื่นตัวแต่ก็อาจเพิ่มความกังวล เพิ่มความดันโลหิต และรบกวนการนอนเมื่อดื่มมากเกินไปหรือดื่มช้าเกินไปในวัน

งานวิจัยชี้ว่าแอล-ธีอะนีนในมัทฉะช่วยลดผลกระตุ้นคอร์ติซอลของคาเฟอีนได้บางส่วน นี่เป็นเหตุผลหนึ่งที่มัทฉะมักถูกอธิบายว่าให้พลังงานที่ "สะอาด" และกังวลน้อยกว่ากาแฟ เพราะการตอบสนองทางระบบประสาทและฮอร์โมนถูกปรับด้วยแอล-ธีอะนีน

ผลต่อการนอน

คาเฟอีนมีครึ่งชีวิตประมาณ 5–7 ชั่วโมงในผู้ใหญ่ส่วนใหญ่ หมายความว่ากาแฟที่ดื่มตอนบ่ายสองยังมีคาเฟอีนออกฤทธิ์อยู่ประมาณครึ่งหนึ่งในตอนหนึ่งทุ่มถึงสามทุ่ม ทั้งมัทฉะและกาแฟรบกวนการนอนได้หากดื่มดึกเกินไป

เพราะมัทฉะหนึ่งเสิร์ฟมาตรฐานมีคาเฟอีนน้อยกว่ากาแฟแก้วใหญ่ ผลต่อการนอนจึงน้อยกว่าโดยทั่วไป แต่จังหวะเวลาก็ยังสำคัญ นักวิจัยด้านการนอนส่วนใหญ่แนะนำให้เลี่ยงคาเฟอีนทุกแหล่งภายใน 6 ชั่วโมงก่อนนอน

มัทฉะ vs กาแฟ: สรุปเปรียบเทียบ

• คาเฟอีนต่อเสิร์ฟ: มัทฉะ 34–70 มก. vs เอสเปรสโซ่ 60–65 มก. vs กาแฟดริป 80–120 มก.
• แอล-ธีอะนีน: มัทฉะ 28–50 มก. ต่อเสิร์ฟ vs กาแฟ 0 มก.
• เส้นกราฟพลังงาน: มัทฉะ — ค่อยเป็นค่อยไป ยั่งยืน 4–6 ชั่วโมง vs กาแฟ — พุ่งเร็ว จุดสูงสุด 2–3 ชั่วโมง
• ความเสี่ยงหมดแรงกลางวัน: มัทฉะ — ต่ำ vs กาแฟ — ปานกลางถึงสูง
• ใจสั่น/กังวล: มัทฉะ — ต่ำ (ปรับด้วยแอล-ธีอะนีน) vs กาแฟ — พบบ่อยเมื่อดื่มปริมาณมาก
• สารต้านอนุมูลอิสระหลัก: มัทฉะ — EGCG (แคทีชิน) vs กาแฟ — กรดคลอโรจีนิก
• ความเป็นกรดในกระเพาะ: มัทฉะ — อ่อนโยน vs กาแฟ — เป็นกรดมากกว่า กระตุ้นกรดในกระเพาะ

อะไรดีกว่ากัน มัทฉะหรือกาแฟ?

ไม่มีตัวไหนดีกว่ากันเสมอไป ขึ้นอยู่กับสิ่งที่คุณต้องการ

มัทฉะมักเป็นตัวเลือกที่ดีกว่าถ้าต้องการโฟกัสสงบและยั่งยืนโดยไม่ใจสั่นหรือหมดแรงกลางวัน หรือถ้ากาแฟทำให้คุณกังวล ไม่สบายท้อง หรือนอนไม่หลับ มัทฉะยังให้แอล-ธีอะนีนและ EGCG ที่กาแฟไม่มี

กาแฟเป็นตัวเลือกที่ดีกว่าถ้าต้องการความตื่นตัวเข้มข้นเร็ว ๆ หรือแค่ชอบรสชาติและพิธีกรรมของกาแฟ กาแฟยังให้สารต้านอนุมูลอิสระปริมาณมากกว่าต่อเสิร์ฟ (เพราะขนาดเสิร์ฟใหญ่กว่าและมีกรดคลอโรจีนิก)

หลายคนพบว่าการเปลี่ยนกาแฟช่วงบ่ายมาเป็นมัทฉะ ในขณะที่ยังดื่มกาแฟตอนเช้าตามปกติ ให้ข้อดีทั้งสองแบบ เริ่มเช้าแรงด้วยกาแฟและโฟกัสยาวในช่วงบ่ายด้วยมัทฉะ โดยไม่มีคาเฟอีนสะสมช่วงดึกที่รบกวนการนอน

ถ้าอยากลองมัทฉะเกรดพิธีการในเครื่อง Nespresso® ของคุณ แคปซูล Funky Matcha ใช้ได้กับเครื่อง Nespresso® Original Line ทุกรุ่น

คำถามที่พบบ่อย

มัทฉะมีคาเฟอีนมากกว่ากาแฟไหม?

ไม่ มัทฉะหนึ่งเสิร์ฟมาตรฐาน (2 กรัม) มีคาเฟอีนประมาณ 34–70 มก. ใกล้เคียงกับเอสเปรสโซ่หนึ่งช็อต และประมาณครึ่งหนึ่งของกาแฟดริปมาตรฐาน (80–120 มก.) แต่คาเฟอีนในมัทฉะรู้สึกต่างออกไปเพราะถูกปรับด้วยแอล-ธีอะนีน ทำให้พลังงานคงที่และอยู่นานกว่า

ทำไมมัทฉะไม่ทำให้ใจสั่นเหมือนกาแฟ?

มัทฉะมีแอล-ธีอะนีน กรดอะมิโนที่ปรับการตอบสนองทางร่างกายต่อคาเฟอีน แอล-ธีอะนีนกระตุ้นคลื่นสมองอัลฟาและลดการพุ่งของคอร์ติซอลและอะดรีนาลีนที่คาเฟอีนล้วน ๆ (เช่นในกาแฟ) ก่อขึ้น ผลลัพธ์คือความตื่นตัวแบบสงบโฟกัส แทนที่จะเป็นความรู้สึกกังวลใจสั่นที่คาเฟอีนปริมาณสูงอาจก่อได้

มัทฉะดีกว่ากาแฟสำหรับความกังวลไหม?

สำหรับคนที่ไวต่อความกังวลจากคาเฟอีน มัทฉะโดยทั่วไปทนได้ดีกว่ากาแฟ แอล-ธีอะนีนในมัทฉะช่วยลดผลกระตุ้นความกังวลของคาเฟอีนได้มาก แต่มัทฉะก็ยังมีคาเฟอีนอยู่ ถ้าคุณไวต่อคาเฟอีนมาก แม้แต่มัทฉะก็อาจทำให้ตื่นตัวหรือกังวลเล็กน้อยในปริมาณสูง

พลังงานจากมัทฉะอยู่ได้นานแค่ไหนเทียบกับกาแฟ?

มัทฉะมักให้เส้นกราฟพลังงานที่ค่อยเป็นค่อยไปนาน 4–6 ชั่วโมง และลดลงอย่างนุ่มนวลกว่า กาแฟมักให้จุดสูงสุดที่เร็วและสูงกว่า นาน 2–3 ชั่วโมง ก่อนจะร่วงลงเร็วกว่า ทั้งหมดนี้ขึ้นอยู่กับการเผาผลาญคาเฟอีนของแต่ละคนและปริมาณที่ดื่ม

เปลี่ยนจากกาแฟตอนเช้ามาเป็นมัทฉะได้ไหม?

ได้ หลายคนเปลี่ยนสำเร็จ มัทฉะลาเต้ให้คาเฟอีนพอสำหรับความตื่นตัวตอนเช้า ในขณะที่แอล-ธีอะนีนช่วยป้องกันความใจสั่นหรือกังวลที่บางคนเจอกับกาแฟ ถ้าคุณคุ้นเคยกับกาแฟเข้มข้น (ดับเบิลเอสเปรสโซ่หรืออเมริกาโน) อาจเริ่มด้วยมัทฉะดับเบิลช็อตเพื่อให้ระดับคาเฟอีนใกล้เคียงกันระหว่างช่วงเปลี่ยนผ่าน

มัทฉะหรือกาแฟดีต่อกระเพาะมากกว่ากัน?

มัทฉะโดยทั่วไปอ่อนโยนต่อกระเพาะกว่ากาแฟ กาแฟเป็นกรดมากกว่าและกระตุ้นการหลั่งกรดในกระเพาะ ซึ่งอาจทำให้ไม่สบายในคนที่เป็นกรดไหลย้อน กระเพาะอักเสบ หรือกระเพาะไว มัทฉะเป็นกรดเล็กน้อยแต่ไม่กระตุ้นกรดในกระเพาะมากเท่า และแอล-ธีอะนีนอาจช่วยให้ระบบทางเดินอาหารตอบสนองสงบขึ้น

ดูเพิ่มเติม: มัทฉะเกรดพิธีการคืออะไร? | ช้อปแคปซูลมัทฉะสำหรับ Nespresso® | แคปซูลมัทฉะสำหรับ Nespresso® – คู่มือฉบับเต็ม